Hoe duurzaam zijn onze producten?

20 januari 2022

De CO2-footprint van een product geeft aan wat het effect van een product op het klimaat is gedurende zijn gehele levenscyclus. Op weg naar een klimaatneutrale, circulaire economie zal dit een belangrijke index zijn voor alle fabrikanten. Er worden momenteel oplossingen ontwikkeld om de CO2-footprint efficiënt en betrouwbaar te meten.

Aardlekschakelaars worden bij miljoenen geïnstalleerd in elektrische systemen en gebouwen om bescherming te bieden tegen lekstromen. Een kleine aardlekschakelaar weegt ongeveer 200 gram en is gemaakt van diverse kunststoffen, verschillende ijzer- en koperlegeringen en een beetje edelmetaal. De gemiddelde levensduur van een aardlekschakelaar is ongeveer twintig jaar. Daarna wordt hij vervangen. En hoewel verschillende onderdelen recyclebaar zijn, belandt hij op dit moment meestal op de stortplaats.

 

Elke levensfase en elk onderdeel van een product veroorzaakt klimaatgerelateerde emissies die worden gekwantificeerd door de Product Carbon Footprint (PCF) van een product. Het Sustainability Engineering Team, een interdisciplinair team bij Siemens, doet onderzoek naar de volledige footprint-waardeketen als onderdeel van het Siemens DEGREE-programma

Systematische en gedetailleerde analyse

"In een procedure die bekend staat als de LCIA (Life Cycle Impact Assessment), bepalen we de totale impact van een product op het milieu. Hierbij onderzoeken we de volledige levenscyclus van het product, met inbegrip van de fabricage, de levensduur, de recycling of afvalverwerking, alsook de onderdelen en aangekochte grondstoffen. Dus als een product bijvoorbeeld koperen onderdelen heeft, houden we ook rekening met het feit dat het koper eerst gedolven, gezuiverd, verwerkt en getransporteerd moest worden," legt Frank Walachowicz uit, een in Berlijn gevestigde expert van het Sustainability Engineering Team. "Wat voor ons vooral belangrijk is, is de PCF die de uitstoot van CO² en andere klimaatgerelateerde gassen omvat. Maar we analyseren ook andere milieurelevante invloeden zoals ecotoxiciteit en waterverbruik."

Onderverdelen in productcategorieën

Toegegeven, een LCIA is kostbaar. Als elk afzonderlijk elektrisch producttype - elke schakelaar, zekering en elektromotor - zou moeten worden beoordeeld, zou dat de fabrikant met enorme extra kosten opzadelen. Maar als we erin slagen het gehele productportfolio in geschikte categorieën onder te verdelen - bijvoorbeeld een categorie voor aardlekschakelaars, die voor verschillende vermogens zijn ontworpen, maar in wezen dezelfde structuur hebben - dan kan een gehele productcategorie worden beoordeeld met behulp van een paar gedetailleerde analyses. "Uit onze proef met productbeoordelingen van aardlekschakelaars hebben we geleerd dat een gedetailleerde analyse van ongeveer 20 referentieproducten voldoende was voor een assortiment van ongeveer 200 verschillende productversies, zegt Walachowicz. 

Informatie externe leveranciers

In de toekomst zullen zelfs fabrikanten van complexe producten zoals een Simatic-controller in staat moeten zijn om de PCF van hun product te leveren, waarin de PCF's van alle afzonderlijke geïnstalleerde onderdelen zijn opgenomen. "Om onze Simatic-producten te vervaardigen, kopen wij componenten van andere fabrikanten. Het is dus uiterst belangrijk dat we weten hoe hoog de PCF is van de componenten die we bij externe leveranciers kopen", legt Florian Albrecht van Siemens Digital Industries uit. "Wij vertrouwen op de informatie van de fabrikanten omdat wij - zonder kennis van de interne processen van een leverancier, die wij doorgaans niet hebben - slechts een zeer ruwe schatting van de PCF kunnen maken op basis van gemiddelde waarden. In principe is het voor ons hetzelfde als voor mensen die in hun privéleven duurzame producten proberen te kopen. Aan het product zelf kun je niet zien of het duurzaam is geproduceerd. Je kunt alleen afgaan op de informatie die door de fabrikant wordt verstrekt." 

ESTAINIUM: voor betrouwbare PCF's, ook voor complexe producten

Om dit vraagstuk op te lossen, heeft Siemens het wereldwijde ESTAINIUM-netwerk geïnitieerd. "Het ESTAINIUM-netwerk maakt een veilige uitwisseling van betrouwbare PCF-gegevens in de gehele toeleveringsketen mogelijk. Trust technologie zorgt ervoor dat de PCF-gegevens betrouwbaar en verifieerbaar zijn", zegt Albrecht. "Als alle leveranciers van een product verbonden zijn met ESTAINIUM, kan de PCF van zelfs complexe producten betrouwbaar en efficiënt worden bepaald. Wij maken gebruik van deze transparantie om onze toeleveringsketens te optimaliseren op het gebied van emissies.