Pharmafilter laat ziekenhuizen duurzaam omgaan met afval

18 juni 2021

Met Pharmafilter zette Eduardo van den Berg in 2008 een integraal concept in de markt voor de afvalverwerking en afvalwaterzuivering in ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Siemens levert de complete besturing. Onder meer als gevolg van de verstrengende milieuregelgeving ontdekken steeds meer ziekenhuizen in binnen- en buitenland de meerwaarde van deze innovatie.

Het Reiner de Graaf ziekenhuis in Delft, het Erasmus MC in Rotterdam en het ZorgSaam Ziekenhuis in Terneuzen waren de ‘launching customers’ van Pharmafilter. Ze hebben op alle verdiepingen zogenaamde tonto’s geplaatst, vermalers waarin artsen en verpleegkundigen bekertjes, etensresten, gaas, infuusmateriaal en ander ziekenhuisafval kunnen deponeren. Na het vermalen wordt het afval samen met het afvalwater via de interne riolering naar de Pharmafilter-installatie gebracht. Het vaste afval wordt in een vergister deels omgezet in biogas. Een zuiveringsinstallatie filtert medicijnresten en andere schadelijke stoffen uit het afvalwater. Hierdoor kunnen ziekenhuizen schoner afvalwater lozen in het riool. Daarnaast reduceert het concept het aantal handelingen voor het personeel en de kans op besmettingen. De ziekenhuizen laten hiermee zien duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel te hebben staan.

Internationale belangstelling

In de kelder van het Erasmus MC staat de grootste Pharmafilter-installatie tot nu toe. Ze verwerkt 200 kuub afval per uur. Ook voor het Franciscus Gasthuis in Rotterdam en de Sint Maartenskliniek Nijmegen heeft Pharmafilter installaties geleverd. Het ziekenhuis van Duisburg krijgt binnenkort als eerste Duitse ziekenhuis een Pharmafilter-installatie. In Ierland en het Verenigd Koninkrijk loopt de vergunningsfase voor twee projecten. Ook in het Zwitserse Aarau loopt de contract- en vergunningsfase voor een Pharmafilter-installatie in een ziekenhuis.

Strengere wet- en regelgeving

De zaken lopen kortom goed voor Pharmafilter, wat ook te maken heeft met de groeiende aandacht voor duurzaamheid. “De Europese regelgeving voor nanoplastics en microverontreiniging in afvalwater wordt flink aangescherpt”, aldus Van den Berg. “Overheden stellen zich de vraag hoe ze op grote schaal deze verontreiniging kunnen verwijderen. Duitsland en Zwitserland zijn hier het verst in. In Zwitserland moet al 80% van de microverontreiniging verwijderd worden. Wij zijn pionier op deze markt en vooralsnog de enige die het kunnen.”

Wij kunnen op microniveau antibioticumresten verwijderen, maar ook virussen zoals covid-19 opsporen. De mogelijkheden voor meten en detecteren worden steeds verfijnder. 
Eduardo van den Berg, Managing Director Pharmafilter 

Leercurve

De afgelopen tien jaar heeft Pharmafilter een leercurve doorlopen die typerend is voor innovatietrajecten. “Innoveren betekent dat je een behoefte bij mensen moet creëren. Dat gaat met horten en stoten. Wij hebben vooral geleerd dat als je een zwakke schakel in de keten verwijdert er elders een nieuwe zwakke schakel opduikt. Daarom hebben veel bedrijven het er vaak moeilijk mee hun bestaande systemen te vervangen.”

Hoge zuiveringskwaliteit

Terwijl vernieuwing van systemen veel winst kan opleveren. Het gezuiverde afvalwater dat Pharmafilter terugvoert naar het ziekenhuis heeft inmiddels drinkwaterkwaliteit. In diverse wetenschappelijke onderzoeken is de hoge zuiveringskwaliteit aangetoond. “Wij kunnen op microniveau antibioticumresten verwijderen, maar ook virussen zoals covid-19 opsporen. De mogelijkheden voor meten en detecteren worden steeds verfijnder. Tien jaar geleden konden we ongeveer 100 medicijnen detecteren. Dat zijn er vandaag veel meer. We kunnen tegenwoordig deeltjes van nano-grootte meten.”

Verder innoveren

Pharmafilter kan haar installatie aanbieden ‘as a service’ en ze op afstand servicen en onderhouden. Het bedrijf blijft innoveren. “Naast het vergisten van vast afval willen we ook gaan recyclen - cradle to cradle. Verder zijn we bezig met bioplastic uit afval. Dit heeft nu nog een vrij hoog soortelijk gewicht. Wij ontwikkelen een variant met een lager soortgelijk gewicht, waardoor je minder bioplastic nodig hebt om hetzelfde product te maken.”

Vaste technologiepartner

Pharmafilter heeft haar installatie de afgelopen tien jaar continu geoptimaliseerd. Zo’n 70% van de oorspronkelijke componenten is vervangen door nieuwere, intelligentere technologie. Niet vervangen is de leverancier van de gehele besturing. Dit is en blijft Siemens. “Wij hebben voor Siemens gekozen vanwege het brede productgamma. Bovendien kunnen alle componenten onderling communiceren. Alles wat Siemens kan leveren, zit in de installatie. Voor ons heeft dit het voordeel dat we bij problemen één aanspreekpunt hebben. Het contact met Siemens is heel goed. Als er wat is, kunnen we gemakkelijk schakelen.”

Digitalisering

Door de digitalisering krijgen Pharmafilter en haar klanten steeds meer inzicht in de installatie. Van den Berg: “Op basis van data-analyse kunnen we optimaliseren. Wij werken met SIMATIC WinCC als SCADA-systeem en vergelijken momenteel een aantal softwarepakketten die geschikt zijn voor asset management. De PM Main-software van Siemens is hier één van. Via dergelijke software kunnen wij beschikken over dashboards van alle ziekenhuizen waar ons systeem draait en vergelijken waarom de ene installatie zus en de andere zo presteert. Een basis voor verdere verbetering.”

Uitdagende vraagstukken

“Op het vlak van digitalisering kunnen wij samen nog grote stappen zetten”, zegt Arie Imanse, sales manager bij Siemens. Hij is als ingenieur vanaf het begin met veel plezier bij Pharmafilter betrokken. “Deze klant legt uitdagende vraagstukken bij ons neer over bijvoorbeeld de tonto’s waarin het afval wordt vermalen. Ze zijn het begin van de hele keten. Als het dáár fout gaat, loopt de keten vast. Dit kan gebeuren als er per ongeluk een schaar in de tonto terecht komt. Hoe voorkom en signaleer je dit? Over dergelijke zaken denken we mee.”

Creatief denken

Van den Berg is blij met een meedenkende technologiepartner als Siemens. “Soms zijn zaken eenvoudig op te lossen door bestaande technologie net even anders toe te passen dan je normaal zou doen. Hierover kan ik met Arie en zijn collega’s goed sparren. Bij Siemens durft men creatief te denken en ook kritisch te kijken naar zijn eigen producten. Dat is belangrijk als je zaken doet met bedrijven die innoveren. Wij staan open voor alle nieuwe technologie en toepassingsmogelijkheden die Siemens heeft en zijn super tevreden met het partnership. Samen sta je sterk.”