Pięć faktów na temat przygotowania polskiego przemysłu do transformacji energetycznej 

Polska, podobnie jak pozostałe kraje Unii Europejskiej, stoi przed wyzwaniem, jakim jest transformacja energetyczna przedsiębiorstw, wynikająca z konieczności ograniczania wpływu przemysłu na klimat ziemi. Czy jesteśmy dobrze przygotowani na zieloną rewolucję? Odpowiedź daje nam raport z badania „Smart Industry Polska 2021 – droga polskiego przemysłu do zrównoważonego rozwoju” przygotowany przez Siemensa, przy wsparciu patronów honorowych Ministerstwa Klimatu i Środowiska i Szkoły Głównej Handlowej oraz wsparciu merytorycznym Krajowego Ośrodka Zmian Klimatu. 

Maciej Kaysiewicz, Sustainability Officer w Siemens Polska

O tym, że należy działać już teraz i w skali globalnej przekonują nas wyniki analiz zamieszczone w najnowszym, piątym raporcie Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC). Pokazują one, że negatywne zmiany na naszej planecie zachodzą szybciej niż się spodziewaliśmy.

Zahamowanie niepomyślnych dla ludzi i środowiska tendencji klimatycznych wiąże się przede wszystkim z ograniczeniem emisji dwutlenku węgla do atmosfery. W listopadzie 2021 w Glasgow odbyła się COP26 – 26. konwencja w sprawie zmian klimatu. W dokumencie końcowym podkreślono, że „węgiel jest kluczowym źródłem kryzysu klimatycznego”. Jeszcze latem ubiegłego roku w pakiecie „Fit for 55” Unia Europejska podniosła cel związany z redukcją poziomu emisji dwutlenku węgla o 55 proc. w porównaniu z 1990. W konsekwencji zmienia się także prawo w krajach członkowskich zmierzające do energooszczędności w zakładach produkcyjnych i większego wykorzystania źródeł odnawialnych. Zgodnie z nowym pakietem klimatycznym UE wzrosną ceny uprawnień do emisji CO2.

Przedstawiamy pięć najważniejszych wniosków wynikających z badania Smart Industry Polska 2021, mówiących o naszej gotowości do zmagań w walce ze zmianami klimatycznymi.

1. Rośnie świadomość znaczenia transformacji energetycznej 

Wyniki badania Smart Industry Polska 2021 mówią, że aż 81 proc. respondentów wie bardzo dużo lub ma przynajmniej ogólną wiedzę na temat „Odnawialnych Źródeł Energii”. Dla porównania kolejne trzy pojęcia: „ślad węglowy”, „zeroemisyjność i dekarbonizacja” oraz „Gospodarka Obiegu Zamkniętego” rozpoznawane są przez mniej niż połowę respondentów. To wciąż jednak bardzo dobry wynik, bo nie ze wszystkimi pojęciami, o których wiedza jest użyteczna, respondenci są zaznajomieni. Przykładem może być Nowa Taksonomia Europejska, ułatwiająca przedsiębiorcom zrozumienie kryteriów, jakie muszą spełniać działania na rzecz zrównoważonego rozwoju. Dlaczego jest to istotne? Ponieważ znajomość tych kryteriów ułatwi pozyskiwanie polskim firmom środków na modernizację infrastruktury.

2. Przedsiębiorstwa zwiększają zakres inwestycji na rzecz zrównoważonego rozwoju

88 procent ankietowanych firm planuje prowadzenie w różnym zakresie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Blisko ¾ z nich już uruchomiło odpowiednie procesy, część jest na etapie ich wdrożenia. Najczęściej podejmowane są działania mające na celu ograniczenie zużycia mediów i zwiększenie efektywności produkcji. Znaczna część przedsiębiorstw realizuje już prace modernizacyjne pozwalające na odzyskiwanie ciepła powstałego w wyniku procesów produkcyjnych, digitalizację procesów oraz opracowanie rozwiązań usprawniających transport i logistykę.

3. Firmy rozwinięte technologicznie są bardziej nastawione na realizację działań na rzecz klimatu

Im bardziej zakład jest zautomatyzowany i nowoczesny, tym bardziej rozumie potrzebę działań w obszarze zrównoważonego rozwoju. Według deklaracji respondentów kroki takie planuje 64 proc. firm o wysokim poziomie automatyzacji. To samo wyzwanie podejmie 41proc. przedsiębiorstw o niskim poziomie automatyzacji.

4. Polskie firmy są aktywne i działania na rzecz klimatu nie są odkładane ad calendas graecas

Prace modernizacyjne w przedsiębiorstwach prowadzone są już teraz. Z badania wynika, że 67 proc. podmiotów planujących realizację prac modernizacyjnych związanych ze zrównoważonym rozwojem, zamierza je przeprowadzić w ciągu dwóch nadchodzących lat. Około 1/4 ankietowanych planuje realizować je w dłuższym horyzoncie czasowym, to znaczy od 3 do 5 lat. Co najmniej 2/3 firm myśli o wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych, zastosowaniach urządzeń o podwyższonej efektywności energetycznej, optymalizacji zużycia mediów oraz inwestycjach w nowe technologie. Swój ślad węglowy już obecnie monitoruje 24 proc. firm.

5. Najlepiej działa przemawianie do kieszeni 

Głównym czynnikiem motywującym przedsiębiorstwa do pracy na rzecz środowiska są korzyści finansowe wynikające z mniejszej konsumpcji energii. W badaniu jako najważniejszy powód działań na rzecz zrównoważonego rozwoju wskazało je około 50% respondentów. Cele prospołeczne deklaruje na pierwszym miejscu 12 proc. polskich przedsiębiorstw.