Projektowanie i prefabrykacja rozdzielnic w świetle normy PN-EN 61439

20 stycznia 2020

Webinar: Jak zaprojektować i wyprodukować rozdzielnicę nn w zgodzie z normą PN-EN 61439?

28 stycznia 2020, godz. 10:00

Aby prawidłowo projektować i prefabrykować rozdzielnice znajomość szczegółów obowiązującej normy „rozdzielnicowej” jest niezbędna. Natomiast najważniejsza jest prawidłowa interpretacja jej zapisów oraz odniesienie ich do rzeczywistych rozwiązań stosowanych na co dzień w systemach rozdzielnic i szynoprzewodów niskiego napięcia.

Firma Siemens, jako rzetelny partner, nie pozostawia swoich klientów bez odpowiedniej pomocy. Kompetentny zespół specjalistów wsparcia projektowego oraz technicznego pomaga we wprowadzaniu nowej normy na każdym etapie powstawania inwestycji: od procesu planowania i projektowania, poprzez dobór i ofertowanie odpowiednich rozwiązań, aż do wsparcia podczas realizacji i uruchomienia obiektu.

Główne zmiany wprowadzone przez normę PN-EN 61439

Wraz z nową normą PN-EN 61439 seria standardów dotyczących rozdzielnic i sterownic niskiego napięcia została radykalnie zmieniona i zrestrukturyzowana. Głównym powodem tych zmian były pewne kluczowe punkty krytyki poprzedniej normy PN-EN 60439. Występowały trudności ze zrozumieniem i wprowadzaniem w życie postanowień starej normy, co prowadziło do subiektywnej interpretacji niektórych jej punktów. Pojawiały się również zarzuty odnośnie słabego uporządkowania zawartości. Jednym z największych dylematów, przed którymi stawali użytkownicy tej normy, było rozróżnienie pojęć pełnego badania typu (TTA) i częściowego badania typu (PTTA). Prowadziło to do błędnych interpretacji i częstego nadużywania tych pojęć (w szczególności pojęcia pełnego badania typu TTA, które było przypisywane rozdzielnicom bez takich badań). Nowa norma wycofuje podział na rozdzielnice z częściowym i pełnym badaniem typu,  zamiast tego wdraża jedno przejrzyste pojęcie: „weryfikacja konstrukcji”. Jednocześnie wprowadza się jasny podział odpowiedzialności:

  • odpowiedzialność producenta oryginalnego,
  • odpowiedzialność prefabrykatora.

Weryfikacja konstrukcji rozdzielnicy nn

Głównym założeniem normy PN-EN 61439 jest weryfikacja konstrukcji rozdzielnic niskiego napięcia. Ma to na celu wyeliminowanie rozwiązań niesprawdzonych i nietestowanych oraz wychwycenie ewentualnych błędów powstałych przy montażu. W ramach weryfikacji konstrukcji muszą być sprawdzone poniżej wymienione punkty, za pomocą jednej z 3 metod weryfikacji: badania, porównania, oceny.

Elementy podlegające weryfikacji:

  • Wytrzymałość materiałów i części
  • Stopień ochrony rozdzielnicy
  • Odstępy powietrzne i powierzchniowe
  • Ochrona przed porażeniem elektrycznym i ciągłość obwodów ochronnych
  • Zabudowa urządzeń i elementów łączeniowych
  • Wewnętrzne obwody elektryczne i połączenia
  • Podłączanie zewnętrznych przewodów
  • Właściwości dielektryczne
  • Weryfikacja przyrostu temperatury
  • Wytrzymałość zwarciowa
  • Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC)
  • Funkcje mechaniczne

Odpowiedzialność producenta oryginalnego oraz prefabrykatora według normy PN-EN 61439

Główna odpowiedzialność za weryfikację konstrukcji w zakresie dwunastu punktów wymienionych w poprzednim akapicie spoczywa na producencie oryginalnym. W przypadku rozdzielnic Sivacon S4 wszystkie punkty zostały zweryfikowane przez firmę Siemens w niezależnych laboratoriach badawczych. Jako potwierdzenie przeprowadzenia stosownych badań dostępne są odpowiednie certyfikaty dokumentujące przebieg i wyniki testów.

 

Jeśli wszystkie punkty zostały poddane weryfikacji konstrukcji przez producenta oryginalnego, a prefabrykator podczas montażu będzie dokonywał wszystkich prac dokładnie według wytycznych producenta oryginalnego, wtedy nie ma potrzeby dokonywania ponownej weryfikacji tych punktów. Dlatego w interesie prefabrykatorów powinno być to, aby producent oryginalny poddał weryfikacji możliwie jak najwięcej wariantów wykorzystywanych na co dzień w rozdzielnicach.

 

Należy jednak pamiętać, że jeśli prefabrykator dokona jakichkolwiek zmian w stosunku do już zweryfikowanego rozwiązania (lub zastosuje własne rozwiązanie), wtedy to on przejmuje odpowiedzialność za weryfikację konstrukcji w zakresie zmian, których dokonał. Dlatego kluczowym punktem są połączenia miedziane wewnątrz rozdzielnicy. W szczególności połączenia pomiędzy głowicami szynoprzewodów, a wyłącznikami głównymi oraz pomiędzy wyłącznikami głównymi i głównymi szynami zbiorczymi. Prefabrykator, aby uniknąć potrzeby przeprowadzania badań zwarciowych oraz termicznych powinien dokonywać gięcia miedzi na podstawie oryginalnych rysunków otrzymanych od producenta oryginalnego. Firma Siemens wraz z komponentami do prefabrykacji rozdzielnic Sivacon S4 dostarcza kompleksową dokumentację połączeń miedzianych wewnątrz rozdzielnicy, dzięki czemu zdejmuje z prefabrykatorów odpowiedzialność za weryfikację konstrukcji w tym zakresie. Są to rozwiązania przetestowane, dlatego klienci mają pewność odnośnie niezawodności takich połączeń. Dodatkową zaletą otrzymania takiej dokumentacji jest znaczne skrócenie czasu poświęcanego na przygotowanie połączeń miedzianych, co przekłada się na obniżenie kosztów produkcji rozdzielnicy.

 

Ostatnim etapem produkcji rozdzielnicy przez prefabrykatora jest weryfikacja wyrobu. Jest to rutynowe sprawdzenie poprawności wykonania rozdzielnicy.  W jaki sposób należy tego dokonać dowiesz się podczas naszego najbliższego webinaru - Jak zaprojektować i wyprodukować rozdzielnicę nn w zgodzie z normną PN-EN 61439?

Czy zmiany wprowadzone przez normę PN-EN 61439 są korzystne?

Norma PN-EN 61439 wprowadziła szereg zmian w zakresie rozdzielnic zasilających niskiego napięcia. Z punktu widzenia klienta końcowego są to pozytywne zmiany, ponieważ może mieć on pewność, że finalny produkt zgodny z tą normą będzie w pełni przebadany i bezpieczny. Zmiany są korzystne również dla prefabrykatorów pod warunkiem korzystania z rozwiązań producentów, którzy dostarczają w pełni zweryfikowane systemy rozdzielnic niskiego napięcia. Przykładem takiego producenta jest firma Siemens wraz ze swoim systemem rozdzielnic Sivacon S4, który jest w pełni przebadany i bezpieczny.

Autor:

Łukasz Przybecki

Kierownik Produktu Siemens

Prowadzący webinar: Jak zaprojektować i wyprodukować rozdzielnicę nn w zgodzie z normą PN-EN 61439?

Webinar: Jak zaprojektować i wyprodukować rozdzielnicę nn w zgodzie z normą PN-EN 61439?

Zajmujesz się projektowaniem, produkcją lub montażem rozdzielnic zasilających i sterowniczych? Zobacz nagranie naszego seminarium online, które odbyło się 28 stycznia 2020 o 10:00 

Nagranie webinaru z 28 stycznia 2020 r.

Obejrzyj nagranie